Ý nghĩa màu sắc hộ chiếu các quốc gia

Nhiều người cho rằng bìa hộ chiếu của các quốc gia trên thế giới chỉ có màu xanh dương, đen, xanh lá hoặc đỏ. Điều này đúng bởi hầu hết các quốc gia đều chọn những gam màu tối, tạo cảm giác trang trọng và chính thức. Tuy nhiên, thực tế không hề có quy định chính thức nào buộc các nước phải sử dụng những màu này.

“Bất kỳ màu nào có trong bảng màu, chúng tôi đều có thể sản xuất”, William Waldron, Phó chủ tịch Phụ trách Sản phẩm An ninh của Holliston Holdings, công ty sản xuất hộ chiếu cho hơn 60 quốc gia, từng chia sẻ với Travel + Leisure. Điều đó đồng nghĩa rằng nếu Mỹ muốn in bìa hộ chiếu với gam màu khác thường như vàng tươi hay tím, về mặt kỹ thuật, hoàn toàn khả thi.

Theo Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (International Civil Aviation Organization – ICAO), hộ chiếu (hoặc bất kỳ giấy tờ chính thức nào có thể đọc bằng máy) phải được làm từ chất liệu có thể uốn cong và không biến dạng, thay vì dễ để lại nếp, dễ hỏng. Chúng cũng cần ổn định trong mức nhiệt từ -10 độ C đến 50 độ C và có thể đọc được trong điều kiện độ ẩm bất kỳ từ 5% đến 95%.

Trên thực tế, không có quy định nào yêu cầu hộ chiếu phải có diện mạo ra sao. ICAO đưa ra khuyến nghị về kiểu chữ, kích thước và phông chữ, chẳng hạn khuyến khích sử dụng chữ in hoa cho thông tin cá nhân nhưng các chi tiết này vẫn do từng quốc gia quyết định. “Không có quy định nào về màu bìa hộ chiếu”, Anthony Philbin, Cựu giám đốc Truyền thông của ICAO, xác nhận.

Vậy vì sao những màu như xanh navy, đỏ đun, xanh lá đậm hay đen lại phổ biến?

Mỗi quốc gia đều có quyền tự quyết định màu sắc hộ chiếu của mình, nhưng những màu sắc được lựa chọn thường mang ý nghĩa về kinh tế, văn hóa, chính trị hoặc tôn giáo.

Các quốc gia Hồi giáo thường ưu tiên màu xanh lá vì đây là màu có ý nghĩa đặc biệt trong đạo Hồi. Trong khi đó, nhiều quốc gia vùng Caribe lại chọn màu xanh dương. Ngoài ra còn có những lý do thực tế hơn. Theo Waldron, các gam màu tối “trông chính thức hơn” và “ít lộ vết bẩn, mòn hay sờn hơn”.

Xanh dương

Mỹ sử dụng hộ chiếu màu xanh dương giống khoảng 90 quốc gia khác gồm Afghanistan, Honduras, Australia, Iceland, Lào… Hộ chiếu màu xanh dương thường đại diện cho “Tân Thế giới” (New World), nhưng cũng có thể phản ánh liên minh kinh tế mà một quốc gia tham gia. Phần lớn các nước Nam Mỹ, khu vực Caribe và các vùng lãnh thổ của Mỹ đều sử dụng hộ chiếu màu xanh. Một số quốc gia ngoài “Tân thế giới”, gồm vài nước ở châu Phi và châu Á, cũng dùng màu này.

Đỏ/ đỏ burgundy

Hộ chiếu màu đỏ đun (đỏ burgundy) cũng thường liên quan đến liên minh kinh tế của một quốc gia. Ví dụ, tất cả các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) đều sử dụng hộ chiếu đỏ đun. Anh đã đổi từ màu burgundy sang xanh dương sau khi rời EU. Thụy Sĩ cũng sử dụng hộ chiếu màu đỏ để đồng bộ với màu quốc kỳ của mình, còn Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia mong muốn gia nhập EU, cũng đã chuyển sang dùng hộ chiếu màu đỏ. Có hơn 60 quốc gia khác sử dụng hộ chiếu màu đỏ đun gồm Albania, Bolivia, Campuchia, Philippines, Qatar…

Xanh lá

Có khoảng 40 quốc gia sử dụng màu xanh lá. Đây là màu sắc quan trọng trong đạo Hồi, vì vậy nhiều quốc gia Hồi giáo sử dụng màu này cho hộ chiếu như Saudi Arabia, Ai Cập, Pakistan, Marocco, cùng nhiều quốc gia châu Phi. Ngoài lý do tôn giáo, Mexico, Vatican City, Burkina Faso, Mali… cũng sử dụng hộ chiếu màu xanh lá vì những lý do riêng khác.

Đen

Đây là màu hộ chiếu không phổ biến, chỉ có khoảng gần 10 quốc gia sử dụng. Được xem là thực tế nhất, màu đen tạo độ tương phản tốt với quốc huy của quốc gia và cũng ít lộ vết bẩn. Các quốc gia sử dụng hộ chiếu đen gồm Angola, Malawi, Cộng hòa Congo, Trinidad and Tobago, Tajikistan, New Zealand…

Ngoài ra còn có một số ngoại lệ. Một quốc gia có thể cấp nhiều màu hộ chiếu khác nhau để phân biệt giữa công dân bình thường, quan chức và nhà ngoại giao. Ví dụ, Chính phủ Ấn Độ cấp hộ chiếu với ba màu: xanh dương cho phổ thông, trắng cho công vụ và đỏ cho ngoại giao. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, hộ chiếu màu xanh lá được cấp cho những người được phép nhập cảnh miễn thị thực vào một số quốc gia nhất định.